دوشنبه, 22 مهر 1398
کد خبر: 11941
انتقاد محمد مهدی سیار به اشعار رایج در عزاداری ها

تقلیل جایگاه امام به ارباب در اشعار محرم

آوینی فیلم: محمدمهدی سیار می‌گوید چرا در شعر امروز واژه‌های «امام»، «شهادت» و «جهاد» که وجه سیاسی قیام سید الشهدا (ع) را برجسته می‌کنند، رواج کمتری نسبت به واژه‌هایی چون «ارباب»، «نوکر» و «کشتن» دارند؟

آوینی فیلم: محمدمهدی سیار یکی از چهره شناخته‌شده شعر آئینی و انقلاب در خصوص کمرنگ شدن فضای سیاسی قیام حضرت سیدالشهدا علیه السلام در اشعار و مدح های هیئات گفت: عرض کنم که حرکت عاشورا اسمش مشخص است، یک «قیام» به حساب می‌آید؛ یا در اصطلاح دینی «خروج» یا «جهاد» به حساب می‌آید و این‌ها همه واجد مضامین سیاسی هستند. عنوان این حرکت، یک عنوان معطوف به مسئله قدرت و جامعه به حساب می‌آید و اصلاً کسی نمی‌تواند این قیام را بفهمد، بدون اینکه فهم اجتماعی، سیاسی و تاریخی از این پدیده پیدا کند.از طرفی وقتی خود حضرت سید الشهدا (ع) فلسفه قیام خودشان را بازگو می‌کنند و می‌گویند من برای اصلاح در جامعه و امت جدم قیام و خروج کرده‌ام، مشخص می‌شود که نمی‌توانیم این قیام را بفهمیم مگر اینکه معنی این اصلاحات را هم متوجه شویم.

وی افزود: من فکر می‌کنم دو جنبه و دو بُعد در شعر هیئت خیلی پررنگ‌تر شده است. یکی بُعد و جنبه «ابراز ارادت» است؛ یعنی اینکه نسبت ما با سیدالشهدا (ع) این است ما به ایشان ارادت و محبت ویژه داریم و ایشان را بسیار دوست داریم. این در شعرها و نوحه‌های ما بسیار آمده و تکرار شده است که البته یکی از ستون‌های عقاید ماست و باید هم گرامی داشته شود. اما نکته این است که این محبت باید تبدیل به نوعی «عمل» شود.

سیار در ادامه گفت: به عبارت دیگر بگذارید این‌طور بگویم که شما وقتی به اشعار امروز نگاه می‌کنید می‌بینید این دوست داشتن با نوع خاصی از واژه‌ها و مفاهمیم بیان می‌شود؛ واژه‌هایی که برای امام حسین (ع) به کار می‌رود و قصد دارد نسبت ما با ایشان را توصیف کند؛ مثلاً واژه‌هایی نظیر «آقا»، «ارباب»، «سیدی» و… به کار می‌رود و تلاش می‌شود با این واژه‌ها نسبت ما را با ایشان تعریف شود. ولی آن واژه اصلی که برای ما وضع شده و به ما رسیده است و گفته‌اند سیدالشهدا (ع) را با این واژه بشناسید و نسبتش با خودتان را مشخص کنید واژه «امام» است؛ یعنی امام حسین (ع) کسی است که پیشوا و جلودار ماست. اما ما واژه امام را در مدیحه‌سرایی و شعرها و نوحه‌ها کمتر می‌بینیم، در صورتی که عنوان اصلی سیدالشهدا (ع) «امام حسین (ع)» است!

وی در پایان گفت: ما معمولاً در این شعرها می‌گوییم حسین (ع)، یا می‌گویم سیدی، یا می‌گوییم آقای من، یا ارباب من و…! در این اشعار خیلی کمتر واژه امام به کار می‌رود؛ چرا اینگونه است؟ در حالی که رابطه ما با حضرت را این واژه تعیین می‌کند. وقتی ایشان امام باشند، ما مأموم می‌شویم و مجموعه‌ای را به نام «امت» تشکیل می‌دهیم و این به آن معنا است که آن وجه سیاسی و اجتماعی این شخصیت برای ما مشخص می‌شود. وقتی ما کسی را پیشوا می‌دانیم، خودمان را پیرو می‌دانیم؛ پیرو هم یعنی کسی که در راه و مسیر است و وظایفی برای خودش در نظر می‌گیرد و این مسیر را انتخاب کرده است. اما وقتی خودمان را عبد، بنده و نوکر می‌خوانیم، معمولاً آن وجه اختیار و انتخاب به‌گونه‌ای سلب می‌شود و طرف هیچ وظیفه‌ای بر دوشش تصور نمی‌کند.

منبع: مهر

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.